Dermatitis perioralis - Clownseczeem

Dermatitis perioralis betekent letterlijk ‘ontsteking van de huid rond de mond’. Deze vorm van eczeem wordt ook wel clownseczeem genoemd. Dermatitis perioralis wordt meestal veroorzaakt door het gebruik van crèmes of zalven in het gezicht waarin corticosteroïden zitten. De huid wordt door de hormonen in corticosteroïde crèmes beïnvloed en er ontstaan ontstekingen. Gelukkig zijn er goede behandelingen mogelijk.

Wat is dermatitis perioralis?

Dermatitis perioralis betekent letterlijk ‘ontsteking van de huid rond de mond’ (dermatitis = ontsteking van de huid, perioralis = rond de mond). De aandoening kenmerkt zich door roodheid en puistjes op de huid rond de mond. Dermatitis perioralis komt voornamelijk voor bij jonge vrouwen en soms bij kinderen. Een soortgelijke huiduitslag wordt soms rondom de ogen gezien: dan spreekt men van dermatitis periocularis (periocularis = rond de ogen).

Hoe ontstaat dermatitis perioralis?

Dermatitis perioralis ontstaat meestal door gebruik van crèmes of zalven met corticosteroïden (bijnierschorshormonen) in het gezicht. Dit type preparaten zijn zeer geschikt voor het behandelen van eczeem en psoriasis, maar de huid van het aangezicht is gevoeliger voor deze crèmes en zalven dan de rest van het lichaam. Hoe sterker het hormoon (het corticosteroïd) werkt, des te groter de kans op het ontstaan van dermatitis perioralis. Soms kan ook het zwakst werkzame hormoon (hydrocortisonacetaat) de oorzaak zijn.

Het corticosteroïd veroorzaakt de aandoening, maar onderdrukt het gelijktijdig, waardoor na stoppen van het gebruik de aandoening zal verergeren. Het lijkt bij stoppen van het opbrengen het preparaat dan ook dat het werkzaam is. Dat is dan ook de reden waarom mensen die hier last van hebben het geneesmiddel blijven gebruiken. Corticosteroïdpreparaten die voor astma worden geïnhaleerd, kunnen ook dermatitis perioralis veroorzaken.

Niet in alle gevallen van dermatitis perioralis is er een verband met het gebruik van corticosteroïden. Cosmetica kan ook een mogelijke oorzaak zijn, vooral foundation en andere vet- of oliebevattende make-up.

Dermatitis periocularis ontstaat meestal door gebruik van hormoonzalven op de ogen of op de oogleden.

Wat zijn de verschijnselen?

Clownseczeem ontstaat in de meeste gevallen vrij plotseling op de bovenlip, naast de neus of op de kin. Vaak is het gehele gebied rondom de mond aangedaan, maar langs de lippen is een smalle zone van normale huid zichtbaar. Op de aangedane huid zijn veel kleine rode pukkeltjes en puistjes te zien, meestal op een rode en schilferige ondergrond. In geval van dermatitis periocularis ontstaan er soortgelijke afwijkingen rond de ogen en op de oogleden. Dermatitis perioralis kan erg lijken op acne of rosacea. In het algemeen jeukt de aandoening licht, maar vaker nog voelt de huid branderig en gevoelig aan. Contact met zeep en soms zelfs met water kan irriteren en hetzelfde geldt voor blootstelling aan zonlicht.

Hoe wordt de diagnose gesteld?

In het algemeen wordt de diagnose gesteld op grond van de kenmerkende afwijkingen. Het is meestal niet nodig om onder plaatselijke verdoving een stukje huid weg te nemen (een biopt).

Wat kan ik zelf doen?

Wanneer u last van clownseczeem heeft, stop dan direct met het gebruik van make-up en zeep en beperk blootstelling aan zonlicht. Raadpleeg een dermatoloog om de behandelmogelijkheden door te spreken.

naar boven