Atopisch / Constitutioneel eczeem

Wat is atopisch eczeem?

Atopisch eczeem (of constitutioneel eczeem) is een huidaandoening die voornamelijk optreedt bij kinderen op jonge leeftijd. Het begint meestal vóór het tweede levensjaar en wordt gekenmerkt door hevige jeuk en een zeer gevoelige huid. Atopisch eczeem bij een baby wordt ook wel dauwworm genoemd. Bij atopisch eczeem is er meestal sprake van een stoornis in de barrièrefunctie van de huid, waardoor de huid onvoldoende vocht vasthoudt en droog wordt. De droge huid is kenmerkend voor atopisch eczeem en wordt beschouwd als een belangrijke oorzakelijke factor. Rond de 5% van de kinderen onder de vier jaar heeft dauwworm.

Eczeem bij baby’s (dauwworm) bevindt zich voornamelijk in het gezicht en achter de oren, op de behaarde hoofdhuid, op de romp, de armen en benen. Op de peuterleeftijd bevindt het zich vooral in de huidplooien bij de gewrichten, zoals ellebogen, knieën, polsen en enkels en in de nek. Peuters en zuigelingen die aan dauwworm lijden, kunnen heel veel last hebben van de rode, pijnlijke en jeukende plekken die op de huid optreden. Omdat veel kinderen aan de jeukende plekken krabben, is er ook een groot risico op infecties met bacteriën.

Na het 10e levensjaar zijn voornamelijk de handen, de voeten en de buigzijden van ellebogen en knieën aangedaan. Bij een deel van de volwassen patiënten is het atopisch eczeem met name aanwezig in het gezicht (de oogleden, bovenlip), de hals en de nek. Daarnaast hebben mensen met atopisch eczeem vaak last van een zeer droge huid.

Erfelijke aanleg

Atopisch eczeem gaat vaak gepaard met een aanleg voor het ontwikkelen van allergieën. De aanleg voor atopisch eczeem is erfelijk. Als het eczeem op zuigelingenleeftijd ontstaat bestaat er een grote kans dat het op latere leeftijd vanzelf verdwijnt. Het eczeem kan echter ook chronisch voortduren of later terugkomen. Erfelijke factoren bepalen of een lichaam allergisch reageert op bepaalde prikkels. Deze aanleg speelt een grote rol bij het ontwikkelen van atopisch eczeem. De erfelijke factoren die bepalen of een kind aanleg heeft om dauwworm te krijgen, zijn dezelfde als de factoren die de aanleg voor luchtwegproblemen bepalen, zoals astmatische bronchitis, astma en hooikoorts. Hierdoor komen deze aandoeningen vaak ook samen met dauwworm voor.

Oorzaken van atopisch eczeem

Kinderen die aanleg hebben eczeem te ontwikkelen, krijgen er vaak pas last van na blootstelling aan bepaalde prikkels uit de omgeving. Voorbeelden van deze prikkels die dauwworm kunnen ontwikkelen zijn huisstof, huisstofmijt, dierenhaar en huidschilfers, veren en stuifmeel. Maar ook temperatuurschommelingen, bepaalde voedingsstoffen of ingrijpende gebeurtenissen kunnen hier voor zorgen. Ieder kind reageert anders en heeft bepaalde stoffen of prikkels waardoor de eczeem opvlamt.

Om te zorgen dat de eczeem vermindert, kan de blootstelling aan de prikkel worden geminimaliseerd, die een heftige reactie veroorzaakt. Hierbij is het wel belangrijk bewust te zijn dat atopisch eczeem ook zonder duidelijke reden kan verergeren of minder heftig worden kan.

Waarom wordt u doorverwezen?

Een dermatoloog kan de diagnose voor atopisch eczeem vaststellen. Dit wordt gedaan op basis van de aanwezige huidafwijkingen en jeukklachten. Ook is informatie over het voorkomen van eczeem, astma, of allergieën nuttig bij het stellen van de diagnose. Vervolgens wordt er bepaald welke behandeling geschikt is. Bij atopisch eczeem is allergologisch onderzoek niet nodig omdat het het beloop en de behandeling niet beïnvloedt.

Hoe wordt atopisch eczeem behandeld?

Er zijn verschillende behandelmogelijkheden beschikbaar bij atopisch eczeem:

  • Uitwendige medicatie: o.a. vette zalf of corticosteroidzalf
  • Inwendige medicatie: medicijnen gericht op het overactieve afweersysteem
  • Lichttherapie met UVB licht

Wat kunt u zelf doen?

Let op het volgende om eczeemklachten te verminderen:

  • Gebruik zo min mogelijk zeep en zeker geen bad- of doucheschuim. Dit droogt de huid verder uit. Gebruik liever een olie tijdens het douchen of baden.
  • Houd de huid goed vet door het in te smeren met een vette crème of zalf
  • Let op het materiaal van uw kleding. Draag zoveel mogelijk katoenen kleding in plaats van wollen kleding of textiel met een ruwe vezel (dit geeft jeuk en kan de eczeem verergeren). Afsluitende nylon kleding wordt afgeraden
  • Douche direct en kortstondig na inspanning en transpiratie om het ontstaan van jeuk te voorkomen
  • Vermijd hoge temperaturen binnen- of buitenshuis in de zon, dit veroorzaakt jeuk. Zonnebaden hoeft niet nadelig te werken, mits er afkoeling (wind) is
  • Houdt nagels kort en draag eventueel verbandhandschoenen om krabben (met name ’s nachts) te voorkomen. Ook met gedragstherapie kan het krabgedrag verminderen
  • Vermijd contact met de stof waardoor een allergische reactie ontstaat. Het is verstandig om geschikte handschoenen te dragen als u vanwege uw werkzaamheden met irriterende stoffen in aanraking komt
  • Voorkom stressfactoren. Stress en emotionele gebeurtenissen zijn belangrijke oorzaken voor jeuk en kan leiden tot verergering van het eczeem
  • Zoek hulp indien (ernstige) eczeem leidt tot psychische klachten

Zoek hulp indien (ernstige) eczeem leidt tot psychische klachten

naar boven