Acne

Wat is acne?

Met acne wordt over het algemeen acne vulgaris bedoeld, de medische term voor jeugdpuistjes. Acne wordt in dit geval veroorzaakt door een ontsteking van de huid rondom de talgklieren (talgklierfollikels). Een andere voorkomende vorm is acne ectopia (of acne inversa, of hidradenitis suppurativa). Deze vorm kent chronische en steeds terugkomende ontstekingen van de huid in de lichaamsplooien, vooral in de oksels en de liezen.

Hoewel acne in de volksmond ook wel jeugdpuistjes wordt genoemd: komt dit niet alleen in de pubertijd voor. Ook op volwassen leeftijd kunnen mensen puistjes hebben tot het een keer (vanzelf) overgaat. Echt iedereen kan last van acne krijgen, deze huidaandoening komt erg vaak voor. Meestal ontstaat het wel in de pubertijd, dit komt omdat de hormoonhuishouding dan verandert. Opvallend is dat het in de pubertijd vaker voorkomt bij jongens dan bij meisjes. Juist na de pubertijd hebben vrouwen er meer last van.

Acne kan een heel klein beetje voorkomen, bijvoorbeeld alleen op de kin, rond de mond of op het voorhoofd. Anderen hebben het in hun hele gezicht tot aan de rug. Een vervelende bijkomstigheid is dat het veel psychische problemen kan geven en het genieten van het dagelijks leven kan verminderen. Acne doet geen pijn, maar kan sterk ontsierend zijn waardoor mensen erg onzeker worden. Daarnaast zijn de klachten niet van de ene op de andere dag verdwenen.

Hoe ontstaat acne?

Bij het ontstaan van acne zijn er verschillende factoren die een rol spelen.

Inwendige factoren 

Acne begint meestal in de pubertijd, als er onder invloed van hormonen allerlei veranderingen optreden in de huid. Talgklieren op het gezicht, de rug en de borst vergroten en produceren meer huidsmeer of talg. Bij te veel afscheiding van talg raakt de uitvoergang van de talgklier verstopt, waardoor er een talgophoping ontstaat. Dat noemen we mee-eters of comedonen.  We onderscheiden oppervlakkige, open mee-eters (zwarte comedonen) en meer onderhuids gelegen, gesloten mee-eters (witte comedonen). Talgophoping wordt versterkt door toegenomen verhoorning van de afvoergang van de talgklier, waardoor deze vernauwt. In de talgklieren zetten bacteriën talg om in vetzuren. Door de opeenhoping van talg en irriterende vrije vetzuren, zet de verstopte talgklier steeds verder uit en scheurt uiteindelijk open. Deze irriterende stoffen komen vervolgens in het omliggende bindweefsel terecht en veroorzaken een ontsteking. Met als gevolg rode pukkels, puistjes en in zeer heftige gevallen grote onderhuidse infiltraten en littekens.

Uitwendige factoren 

Sommige vormen van acne ontstaan door uitwendige factoren, bijvoorbeeld door:

  • Contact met stoffen die een verstopping van de talgklier veroorzaken, zoals sommige cosmetica.
  • Aanraking met oliehoudende of chemische producten, die voorkomen in bepaalde beroepen en industrieën.
  • Mechanische factoren (druk, wrijven of hitte) verergeren mogelijk al bestaande acne. Bijvoorbeeld acne gebieden onder de kin- of voorhoofdsband van een helm.
  • Geneesmiddelen, zoals tegen tuberculose en epilepsie, geven mogelijk aanleiding tot het ontstaan of verergeren van acne.

Waarom wordt u doorverwezen?

Een dermatoloog kan bepalen of en in welke make u acne heeft. Dit gebeurt op basis van uiterlijke kenmerken, aanvullend onderzoek is zelden nodig. Bij ernstige vormen kan weefselonderzoek nodig zijn om andere aandoeningen uit te sluiten. De dermatoloog neemt hiervoor een stukje weefsel (biopt) weg.

Acne kan bij sommige mensen veel psychische problemen geven en het plezier in het dagelijks leven sterk beïnvloeden. In sommige gevallen leidt het tot ontsierende en levenslange acne littekens. Patiënten met ernstige vormen hebben dagelijks pijn en hinder.

Een dermatoloog kan acne behandelen of symptomen bestrijden zodat u er minder last van heeft.

Hoe wordt acne behandeld?

Acne is niet van de ene op de andere dag verdwenen. Behandeling kost vaak veel tijd en vraagt om geduld. De specialisten van Dermicis geven advies over de juiste behandeling en ondersteunen bij dit traject.

Er zijn verschillende behandelingen voor acne, afhankelijk van de mate en verschijnselen. Wie last heeft van ontstekingsverschijnselen krijgt een heel andere behandeling dan iemand met voornamelijk afgesloten talgklieren. Acne is niet altijd te genezen, maar symptomen kunnen meestal wel bestreden worden.

Wij bieden diverse behandelingen:

  • Inwendige medicatie: antibiotica of vitamine A zuur
  • Uitwendige medicatie: vitamine A zuur of corticosteroiden
  • Laserbehandeling acne: terugbrengen van vergrootte talgklieren
  • Biologicals: medicijnen om ernstige ontstekingsprocessen te onderdrukken
  • Chirurgie: openen of in zijn geheel weghalen van ontsteking(sgebied)
  • Deroofing: wegbranden van deel van de huid

Op plaatsen waar acne heeft gezeten, kunnen acne littekens ontstaan. Veel mensen ervaren deze littekens als storend. De specialisten van Dermicis behandelen deze littekens tot ze minder zichtbaar zijn of geheel verdwijnen. (Let op, in de meeste gevallen wordt deze zorg niet vergoed.) 

Feiten en fabels over acne

Over jeugdpuistjes, acne dus, gaan heel veel verschillende verhalen rond. Wat moet je nou wel en niet geloven? Hoe zit het met de tandpasta tips en het eten van chocolade? Hieronder staan de bekende feiten en fabels van elkaar gescheiden.

Fabels

  • Van chocolade en friet krijg je puistjes: Eten van bepaald voedsel of voedselallergie draagt niet bij aan het ontstaan van acne. Vooral chocolade, friet en varkensvlees zien veel mensen als boosdoener. Het is vooralsnog niet gelukt dit verband aan te tonen door middel van goed wetenschappelijk onderzoek. 
  • Spanning of stress geven puistjes: Dit is niet waar. Het is eerder omgekeerd: ernstig acne kan aanzienlijke psychische spanning veroorzaken. 
  • Puistjes komen door slechte hygiëne: Niet waar. Als je je niet wast of je huid niet schoonhoudt, krijg je daar geen acne van. Het kan zelfs omgekeerd zijn: was je je huid heel veel, kunnen de klachten erger worden. 
  • Puistjes zijn besmettelijk: Je kunt geen acne krijgen door handen te schudden, iemand aan te raken of te zoenen. 
  • Zonnen helpt tegen puistjes: Dat lijkt misschien zo, omdat je huid bruiner wordt en de roodheid van de acne minder opvalt. Veel zon kan de huid uitdrogen en irriteren waardoor de klachten verergeren. UV-/zonlicht kan de puistjes wel uitdrogen. 
  • Puistjes ontstaan door vitaminetekort: Fruit eten is gezond, maar helpt niet tegen acne. Er is geen verband tussen vitaminetekort en het ontstaan van acne. 
  • Als je veel zweet, krijg je puistjes: Talgvorming en transpiratie hebben niets met elkaar te maken. Ook overmatig zweten heeft geen invloed.
  • Tandpasta smeren helpt: Klinkt makkelijk deze tip, maar helaas! Hier is helemaal geen bewijs voor. Sterker nog: door het smeren van tandpasta wordt de huid erg droog en kan de acne nog erger worden, wat voor meer puistjes en pukkels zorgt.

Wat is dan wel waar en kun je zelf op letten? 

Feiten

  • Van puistjes en pukkels uitknijpen krijg je littekens: Helaas is dit waar. Iedereen zit wel eens aan zijn of haar puistjes te plukken en probeert ze weg te halen door uitknijpen. Niet doen! Zo ontstaan er extra ontstekingen en als die weer dicht gaan blijven er soms lelijke littekens over. Ook de druk van bijvoorbeeld een helm kan acne verergeren. Op de kin, rond de mond en het voorhoofd ontstaan dan meer puistjes.
  • Door roken worden de puistjes erger: Absoluut. Het is aangetoond dat acne erger wordt wanneer iemand veel rookt.
  • Medicijnen verergeren de puistjes: Dat kan. Middelen tegen tuberculose en epilepsie, geven mogelijk aanleiding tot het ontstaan of erger worden van acne. 
  • Make-up leidt tot puistjes: Sommige cosmetica verstoppen de talgklieren en hierdoor ontstaat acne. 

Wat kunt u zelf doen?

Er is een aantal dingen die u zelf kunt doen (of laten), met een gunstige invloed op acne.

Zonlicht
De ultraviolette stralen in zonlicht kunnen tijdelijk een gunstige invloed hebben op acne. Let op: Intensieve blootstelling aan zonlicht of aan kunstmatige UV-bronnen zijn af te raden, in verband met het risico op huidkanker. Realiseert u zich ook dat sommige behandelingen tegen acne (zoals isotretinoïne en bepaalde antibiotica) de huid extra gevoelig maakt voor zonlicht.

Huidverzorging
In de meeste gevallen hebben mensen met acne last van verhoogde talgproductie. Kenmerkend is een vettig, glimmend gezicht. Door de huid dagelijks te reinigen met lauw water (zonder te schuren of te scrubben) verwijdert u het teveel aan talg en zorgt u voor een gezonde huid. Overmatig gebruik van water en zeep is zinloos en kan zelfs schadelijk zijn voor de huid. Tijdens de behandeling ontstaat soms een droge huid. Een hydraterende crème biedt wellicht uitkomst. Pas wel op dat deze crème niet te vet is, waardoor juist weer puistjes kunnen ontstaan. Het zelf uitknijpen of scrubben van mee-eters, pukkels en puistjes kan leiden tot littekens en verergering van de pukkels en is dan ook af te raden.

Geneesmiddelen
Tot slot is het verstandig om niet steeds van het ene op het andere geneesmiddel over te schakelen. Bij het ontstaan van acne spelen meestal meerdere factoren een rol. Als een bepaald middel niet afdoende helpt, is het daarom beter om een middel aan de behandeling toe te voegen. Met een combinatiebehandeling kan de aandoening op meerdere fronten tegelijk worden bestreden.

naar boven